Water op de Lochemse

Ligging en bodemgesteldheid

De ligging en de bodemgesteldheid bepalen in grote mate hoe goed een golfbaan om kan gaan met wisselende neerslaghoeveelheden. De essentie voor de grondslag van de bodem op de Lochemse is gevormd in de laatste ijstijden. Door de schuivende ijskappen (voorlaatste ijstijd) en ontstaan van Pingo’s (laatste ijstijd) is in deze omgeving een licht heuvelachtig reliëf ontstaan en is er veel leem in de bovengrond terechtgekomen.

Dus, hoewel we veel zand in de bodem hebben, zorgen leemlagen ervoor dat het regenwater moeilijk de grond kan infiltreren. Dit wordt nog verergert door het gegeven dat onze golfbaan lager ligt dan de directe omgeving. Het is te veel gezegd om te zeggen dat het in een dal ligt, maar uit kaartstudies blijkt dat de ligging tussen Het Grote Veld en de Lochemse Berg ervoor zorgt dat het grond- en oppervlaktewater uit de verre omgeving in de richting van onze golfbaan stroomt.

In het verleden zijn meerdere pogingen gedaan om op een of andere manier met wateroverlast om te gaan opdat er meer met de grond gedaan kon worden. In de 19e eeuw zijn rabatten aangelegd die het mogelijk maakten de grond enigszins in cultuur (bosbouw) te brengen. Restanten daarvan zijn nog goed zichtbaar tussen hole 10 en 11, tussen hole 15 en 17, en rechts van hole 17.

Midden 20e eeuw zijn er diepe ontwateringssloten (o.a. langs de Tinus Allee) aangelegd om het terrein landbouwkundig verder in cultuur te brengen, en is ten minste één pingoruïne dichtgeschoven.

Toen de golfbaan werd aangelegd, waren de omstandigheden zodanig dat het niet nodig was bodemonderzoek te doen om een optimale ontwatering van de golfbaan te bewerkstelligen. Er is wat geschoven met grond voor het aanbrengen van hoogtevariatie zonder op diepere lagen het leemgehalte te bemonsteren. Hierdoor kan het bovenop aangebrachte heuvels soms natter zijn dan onderaan de heuvel zoals op de PAR 3 oefenbaan vaak het geval is.

Nietsdoen is geen optie

Bij een langetermijnplanning voor onze golfbaan willen we samen optrekken met onze buren. Op dit moment stellen Natuurmonumenten samen met het Waterschap Rijn en IJssel een herinrichtingsplan van de waterhuishouding op (Plan Oldeweerd) voor het gebied benedenstrooms van ons golfterrein.
In feite komt dat er op neer dat de afstroming van het grond- en oppervlaktewater wordt vertraagd en langer in het gebied wordt vastgehouden. Via de landgoederen De Boekhorst en de Velhorst wordt het via een langere afvoerweg geloosd op de Berkel.
Het beleid van onze buren is dus vernatting voor de daar te ontwikkelen natte en vochtige natuurdoeltypen. Wij zullen daarvan enige hinder ondervinden in natte perioden maar in droge perioden zullen we daar juist veel baat bij kunnen hebben.

 

Meer ruimte voor water in de baan

Wij beschouwen de bodemgesteldheid, de lage ligging in het terrein, de klimatologische verandering en de plannen voor ‘vernatting’ van onze buren als een onontkoombaar gegeven. Hoewel niet precies kan worden voorspeld wat de gevolgen hiervan zullen zijn op de bespeelbaarheid van de Lochemse, denken we wel dat aanpassing van het waterbergend vermogen van de golfbaan onvermijdelijk is.
Om in de toekomst beter om te gaan met het water op ons golfterrein, is het verstandig het waterbergend vermogen van onze golfbaan te vergroten. Dat kan door meer oppervlaktewater te creëren. Meer en grotere vijvers die ook dieper zijn, maar ook breder en diepere watergangen met flauwe taluds voor veel oevervegetatie; goed ook voor grote biodiversiteit.
Op meerdere plaatsen in onze golfbaan lijkt voor die waterpartijen zonder meer ruimte gevonden te kunnen worden. Vrijkomende grond kan gebruikt worden voor ophoging van problematische punten in de lagere fairways. Vergroting van de waterberging geeft niet alleen een oplossing voor de natte situaties,
maar zorgt er ook voor dat er in drogere perioden langer water in de baan blijft; we zullen dan minder last van droogte hebben. Door op zo’n manier naar de toekomst van de golfbaan te kijken, kan die landschappelijk nog aantrekkelijker worden, maar ook spannender en uitdagender.

 

Ontwikkelingsschets in 3 fasen

Bij de ontwikkeling richting een groter waterbergend vermogen zouden we kunnen denken aan de volgende fasering:

  • In de eerste fase kunnen we bestaande waterpartijen stap voor stap vergroten, verdiepen en waar nodig voorzien van glooiende oevers.
  • In de tweede fase kunnen we via gericht onderzoek kijken naar de bodemgesteldheid van een aantal overgebleven ‘probleemlocaties’. Wanneer dat in beeld is gebracht kunnen we gericht maatregelen voorstellen. Hierbij denken we aan: heuvels, paddenpoelen, wadi ’s, verticale drainageputten etc.
  •  In de derde fase kunnen we aanpassingen doen aan zowel de beregening als drainage van onze fairways zodat we minder weersafhankelijk worden.

Bij dit alles is het van belang voor ogen te houden dat klimaatadaptatie een langetermijnskwestie is.
Met dit artikel willen we een eerste aanzet geven zodat de planvorming kan worden gestart.

Arjin Vette en Harry Welch
Trekkers klimaatadaptatie binnen Commissie Terreinbeheer

Lochemse Golfclub

Bronnen:
Topokaarten van de laatste 200 jaar
KNMI klimaatscenario-s
Opwarming al hoger dan 1,5 graad
2023 natste en warmste jaar sinds metingen

Meer nieuws

Nieuws

EziGolf Tourer op de Lochemse Golfclub

Wil je eens een keer samen met je flightgenoot cruisen over onze fairways in plaats van te lopen of heb je een kleine blessure waardoor het even niet gaat.

Nieuws

Broedvogel inventarisatie

Dit jaar zal door de vogelwerkgroep Noordwest Achterhoek een broedvogelinventarisatie worden gedaan. De laatste keer dat dit heeft plaatsgevonden was in 2017. Omstandigheden zoals corona en het vinden van voldoende gekwalificeerde mensen is de oorzaak dat het wat langer heeft geduurd dan de bedoeling was.

Nieuws

Kies de tee die bij je past

Er zijn nog veel golfers die het oude idee hebben dat er verschillende tees bestaan voor mannen en vrouwen. Of dat je als man niet van rood mag afslaan. Dit is een misverstand: iedereen kan van elke tee spelen. En wat dichter bij de hole starten levert vaak meer spelplezier op.